Şahıs İşletmesinden Limited Şirkete Geçiş: Ne Zaman Mantıklı, Nasıl Yapılır?

Şahıs işletmesiyle başlamak çoğu girişimci için doğru bir tercih: hızlı kurulur, masrafı düşüktür. Ama iş büyüdükçe, ortak almak, yatırım toplamak ya da sorumluluğu sınırlamak istediğinde limited şirket gündeme geliyor. Bu yazıda geçişin yollarını, vergisel sonuçlarını ve dikkat edilecek noktaları anlatıyoruz.
Ne zaman geçmek mantıklı?
- Ortak almak ya da yatırım toplamak istiyorsan. Şahıs işletmesinde ortak yok; limited şirkette pay devri ve ortaklık yapısı düzenli yürüyor.
- Borçlardan kişisel sorumluluğu sınırlamak istiyorsan. Şahıs işletmesinde malvarlığınla sorumlusun; limited şirkette kural olarak sorumluluk şirketle sınırlı (vergi ve SGK borçlarında müdürlerin sorumluluğu ayrıca doğabilir).
- Büyük müşteriler ya da ihaleler tüzel kişiyle çalışmak istiyorsa.
- Kazanç yükseldiğinde vergi yükünü karşılaştırmak istiyorsan. Aşağıdaki bölüme bak.
Vergi yükü: şahıs mı, limited mi?
İki yapı farklı biçimde vergilendiriliyor:
- Şahıs işletmesi: kazancın tamamı gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilir. 2026 tarifesi: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.000.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzeri %40.
- Limited şirket: şirketin kazancı kurumlar vergisine tabi, oranı 2026'da %25. Ortaklara kâr payı dağıttığında ayrıca %15 stopaj kesiliyor. Kâr payını beyan edersen yarısı gelir vergisinden istisna olur ve kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir. Diğer gelirler hariç kâr payı gelirin 2026'da 400.000 TL'yi aşmıyorsa beyan etmek zorunda değilsin.
Bir örnek: yıllık 2.000.000 TL kazancı olan bir şahıs işletmesinde gelir vergisi 232.500 TL + 1.000.000 TL'nin %35'i ile toplam 582.500 TL (Bağ-Kur ve diğer kesintiler hariç). Aynı kazancı yapan bir limited şirkette kurumlar vergisi 500.000 TL; ortaklar kâr payını çekmek isterse üzerine stopaj ve beyan durumuna göre ek vergi hesabı gelir. Toplam yük dağıtım şekline, beyan edilip edilmediğine ve diğer gelirlerine göre değiştiği için bunu mutlaka müşavirinle birlikte hesaplamalısın. Limited şirkette ayrıca yurt içi asgari kurumlar vergisi (kazancın %10'u) gibi başka hesaplamalar da var.
Kısacası limited şirket, kazanç yükseldikçe ve kârı şirkette bırakıp büyüttükçe avantajlı olabilir; kârın tamamını çekiyorsan fark azalıyor.
Geçişin iki yolu
1. Şahıs işletmesini kapatıp yeni limited şirket kurmak
En basit yol bu: şahıs işletmesi için işi bırakma bildirimini verirsin, sıfırdan yeni bir limited şirket kurarsın. Limited şirketin asgari sermayesi 50.000 TL. Bu yolda işletmenin mal varlığı ve müşteri ilişkileri şirkete otomatik geçmiyor; sözleşmeleri, abonelikleri ve e-Fatura gibi kayıtları yeniden düzenlemen gerekiyor. Bazı özel durumlarda (kapatılan işletmenin envanterini şirkete satmak gibi) ayrıca vergisel sonuçlar doğabilir.
2. Ticari işletmeyi limited şirkete devretmek ya da sermaye olarak koymak
Türk Ticaret Kanunu, ticari işletmenin bir bütün olarak devredilmesine ve limited şirkete sermaye olarak konmasına izin veriyor. Ayni sermaye olarak konan işletmenin değerini mahkemenin atadığı bilirkişi belirliyor. Bu yol işletmenin sürekliliğini korumak isteyenler için uygun; ama kuruluşu daha ayrıntılı ve süreci daha uzun.
Bu yolda Gelir Vergisi Kanunu'nun 81. maddesi önem kazanıyor: şartlar sağlanırsa şahıs işletmesinin sermaye şirketine devrinde değer artış kazancı vergilendirilmiyor. Şartlar:
- İşletmenin kazancı bilanço esasına göre tespit ediliyor olmalı.
- Bilanço, aktif ve pasifiyle bir bütün hâlinde bir sermaye şirketine devredilmeli.
- Devralan şirket, bilançoyu aynen kendi bilançosuna almalı.
- İşletme sahibi, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermaye tutarında şirketten ortaklık payı almalı.
Bu madde 2003'ten beri değişmeden duruyor. Basit usulde ya da işletme hesabında olan bir işletme bu vergisiz devirden yararlanamaz; önce bilanço esasına geçmesi gerekir. Bu yol teknik olduğu için mutlaka müşavirle ve gerekirse hukukçuyla yürütülmeli.
Geçişte dikkat edilecekler
- İşi bırakma bildirimi: Şahıs işletmesini kapatıyorsan, işi bıraktığın tarihten itibaren bir ay içinde vergi dairesine bildirmen gerekir.
- Bağ-Kur: Limited şirkette ortaklığın, şirketin ticaret siciline tescil edildiği tarihte 4/b sigortalılık olarak başlıyor. Şahıs işletmesinde sigortalılığın genel olarak vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihte bitiyor. İki durum arasında boşluk ya da çakışma olmaması için tarihleri müşavirinle planla.
- Çalışanlar: İşletmeyi devrediyorsan İş Kanunu'nun 6. maddesine göre iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçiyor; devirden önce doğan borçlardan devreden ve devralan iki yıl süreyle birlikte sorumlu. Çalışanları sırf devir nedeniyle işten çıkaramazsın. Devralma tarihini izleyen 10 gün içinde SGK'ya işyeri bildirgesi verilmesi gerekiyor.
- e-Fatura ve e-Arşiv: Şahıs işletmesinin limited şirkete dönüşmesi, Gelir İdaresi'nin yaklaşımına göre nevi değişikliği sayılmıyor; yeni şirketin e-Fatura yükümlülüğü dönüşüm tarihindeki kendi durumuna göre ayrıca belirleniyor.
- Sözleşmeler ve abonelikler: Müşteri sözleşmeleri, kira, internet ve banka hesapları yeni şirket adına yeniden düzenlenmeli.
- Asgari kurumlar vergisi: Yeni kurulan şirketlere üç hesap dönemi boyunca uygulanmayan asgari kurumlar vergisi muafiyeti, Gelir İdaresi'nin rehberine göre devirle kurulan şirketlerde uygulanmıyor. Ferdi işletmenin devriyle kurulan şirketin bu muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağı rehberde açık değil; müşavirinle netleştir.
Karar vermeden önce
- Son iki yılın kazancını ve önümüzdeki yılın tahminini çıkar.
- Ortak alma ya da yatırım planın var mı, netleştir.
- Müşavirinle şahıs ve limited senaryolarını yıllık toplam vergi ve prim yüküyle karşılaştır.
- Geçiş yöntemini (kapat ve kur ya da devir) ve zamanını (yıl başı genellikle kolaydır) birlikte planla.
Şirket türlerinin genel karşılaştırması için limited mi anonim mi yazımıza, kuruluş maliyetleri için 2026 maliyet yazımıza bakabilirsin. Work365'te limited şirket kuruluşu için limited şirket sayfasından paketleri inceleyebilirsin.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Vergi oranları 2026 yılına aittir; geçiş kararını vermeden önce mutlaka mali müşavirinle hesap yap.
Sık sorulan sorular
Şahıs işletmesini limited şirkete nasıl dönüştürürüm?
İki yol var: işletmeyi kapatıp sıfırdan limited şirket kurmak ya da ticari işletmeyi aktif ve pasifiyle bütün olarak yeni kurulan limited şirkete sermaye olarak koymak. İkincisinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 81. maddesindeki şartlar sağlanırsa değer artış kazancı vergilendirilmez.
Limited şirkette kâr payı çekersem vergi öder miyim?
Evet. Şirketin kazancı kurumlar vergisine (2026'da yüzde 25) tabidir; ortaklara dağıtılan kâr payından ayrıca yüzde 15 stopaj kesilir.
İşi bırakma bildirimi kaç gün içinde verilir?
Gerçek kişiler işi bıraktıkları tarihten itibaren bir ay içinde vergi dairesine bildirimde bulunmak zorundadır.


